Najważniejsze informacje w skrócie
- EUDR będzie stosowane od 30 grudnia 2026 r. dla dużych i średnich przedsiębiorstw oraz od 30 czerwca 2027 r. dla mikro i małych przedsiębiorstw. Dla części podmiotów z sektora drzewnego termin 30 grudnia 2026 r. pozostaje właściwy.
- Firmy objęte regulacją będą musiały wykazać, że ich produkty są wolne od wylesiania, zostały legalnie wyprodukowane w kraju pochodzenia i są objęte oświadczeniem due diligence.
- Numer referencyjny DDS będzie powiązany z formalnościami celnymi dla towarów objętych EUDR.
- Pakiet uproszczeń przedstawiony przez Komisję Europejską w 2026 r. zmniejsza część obciążeń administracyjnych, ale nie zmienia głównego terminu stosowania przepisów.
Czym jest EUDR
EUDR, czyli Rozporządzenie UE 2023/1115, zostało stworzone po to, aby ograniczyć globalne wylesianie i degradację lasów. Unia Europejska chce mieć pewność, że produkty trafiające na rynek UE nie przyczyniają się do wycinania lasów na świecie.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy będą musieli wykazać, że sprzedawane lub importowane towary:
- nie pochodzą z terenów objętych wylesianiem po 31 grudnia 2020 r.,
- zostały wyprodukowane zgodnie z przepisami obowiązującymi w kraju pochodzenia,
- zostały objęte procedurą należytej staranności (due diligence).
Dlaczego EUDR jest tematem celnym?
EUDR dotyczy nie tylko wprowadzania produktów na rynek UE, ale również ich wywozu. Import i eksport są procesami celnymi, dlatego firmy nie powinny traktować EUDR wyłącznie jako zadania dla działów ESG lub zakupów. Wymogi dotyczące danych, oświadczeń i numerów referencyjnych muszą zostać połączone z procesem odprawy celnej.
Jakich produktów dotyczą nowe przepisy?
EUDR obejmuje siedem kluczowych surowców:
- drewno,
- bydło,
- kakao,
- kawę,
- soję,
- olej palmowy,
- kauczuk.
Przepisy nie dotyczą jednak wyłącznie samych surowców. Zakresem regulacji objętych jest również wiele produktów pochodnych, takich jak:
- meble drewniane,
- papier i wybrane wyroby papiernicze,
- czekolada i inne produkty kakaowe,
- kawa przetworzona,
- wyroby skórzane,
- wybrane wyroby gumowe i opony.
O tym, czy konkretny produkt podlega EUDR, decyduje jego kod taryfy celnej (CN/HS) wskazany w załączniku do rozporządzenia. Dlatego warto zweryfikować swój asortyment odpowiednio wcześniej.
Pierwszym krokiem powinna być więc weryfikacja kodów CN/HS. To właśnie kod taryfy celnej decyduje, czy dany produkt znajduje się w zakresie EUDR. Klasyfikacja taryfowa staje się tym samym punktem wyjścia do oceny obowiązków wynikających z rozporządzenia.
Od kiedy obowiązują nowe przepisy?
Aktualnie przewidziano następujące terminy:
- 30 grudnia 2026 r. dla dużych i średnich przedsiębiorstw,
- 30 czerwca 2027 r. dla mikro i małych przedsiębiorstw,
- w przypadku niektórych mikro i małych przedsiębiorstw sektora drzewnego, objętych wcześniej rozporządzeniem EUTR, obowiązki wynikające z EUDR będą miały zastosowanie od 30 grudnia 2026 r.
Co zmieniło się w 2026 roku?
W 2026 r. Komisja Europejska przedstawiła pakiet uproszczeń dotyczący EUDR. Jego celem jest ograniczenie części obciążeń administracyjnych, m.in. przez koncentrację obowiązku składania oświadczenia na podmiocie wprowadzającym produkt po raz pierwszy na rynek UE lub eksportującym go poza UE.
Uproszczenia nie oznaczają jednak rezygnacji z podstawowych obowiązków. Termin 30 grudnia 2026 r. dla dużych i średnich przedsiębiorstw pozostaje kluczowy, dlatego firmy powinny wykorzystać pozostały czas na sprawdzenie asortymentu, dostawców, danych źródłowych i procesu odprawy.
Kogo dotyczą obowiązki i gdzie pojawiają się w łańcuchu dostaw?
Największa odpowiedzialność spoczywa na podmiotach, które po raz pierwszy wprowadzają odpowiednie produkty na rynek UE albo je eksportują. Z perspektywy celnej będą to często importerzy lub eksporterzy wskazani w procesie odprawy. Kolejni uczestnicy łańcucha dostaw mogą w określonych sytuacjach opierać się na istniejących oświadczeniach, ale nadal muszą mieć dostęp do wymaganych danych biznesowych i referencji.
Co będą musieli zrobić importerzy i eksporterzy?
Przed wprowadzeniem towaru na rynek UE lub jego eksportem firma będzie musiała przeprowadzić proces due diligence, czyli potwierdzić pochodzenie produktu i jego zgodność z przepisami.
W praktyce konieczne może być pozyskanie takich informacji jak:
- kraj pochodzenia surowca,
- dane producenta lub dostawcy,
- ilość produktu,
- lokalizacja działki lub gospodarstwa, z którego pochodzi surowiec (geolokalizacja).
Po przeprowadzeniu weryfikacji przedsiębiorca będzie składał elektroniczne oświadczenie Due Diligence Statement (DDS) za pośrednictwem unijnego systemu EUDR funkcjonującego w środowisku TRACES. Dla każdego zgłoszenia zostanie wygenerowany numer referencyjny potwierdzający spełnienie wymogów rozporządzenia.
Numer referencyjny DDS będzie przekazywany organom celnym i będzie musiał zostać wskazany przy realizacji formalności celnych dla towarów objętych EUDR.
Dla większych podmiotów istotne może być również techniczne zarządzanie większą liczbą oświadczeń, w tym obsługa danych w systemie unijnym i powiązanie numerów referencyjnych z właściwymi przesyłkami oraz zgłoszeniami celnymi.
Co to oznacza dla odpraw celnych?
Organy celne i organy nadzoru będą mogły sprawdzać, czy dla danego towaru zostały spełnione wymogi EUDR.
Brak wymaganych danych, dokumentów lub numeru referencyjnego DDS w zgłoszeniu celnym może skutkować opóźnieniami w odprawie, a nawet brakiem możliwości wprowadzenia towaru do obrotu na rynku UE.
W praktyce oznacza to, że dokumentacja EUDR powinna być przygotowana przed odprawą, a nie dopiero wtedy, gdy towar znajduje się już na granicy lub w magazynie. Nieprawidłowe albo brakujące dane mogą stać się bezpośrednim ryzykiem logistycznym: opóźnić dostawę, zwiększyć koszty postoju i zakłócić łańcuch dostaw.
EUDR może mieć znaczenie nie tylko przy imporcie i eksporcie, ale również przy innych procedurach celnych, takich jak tranzyt czy składowanie celne, jeżeli dotyczą towarów objętych regulacją.
Jakie są konsekwencje braku zgodności?
Przepisy przewidują szereg sankcji, m.in.:
- kary finansowe,
- zatrzymanie towarów,
- wycofanie produktów z rynku,
- konfiskatę produktów,
- czasowy zakaz sprzedaży lub wprowadzania towarów do obrotu.
Jak przygotować się już teraz?
Firmy importujące lub eksportujące towary mogące podlegać pod EUDR powinny już teraz przygotować się w trzech obszarach:
- Określić, czy produkty są objęte regulacją – sprawdzić kody CN/HS względem załącznika do rozporządzenia i monitorować ewentualne zmiany zakresu produktów.
- Zabezpieczyć dane od dostawców – w szczególności informacje o pochodzeniu, producentach, ilościach i geolokalizacji.
- Połączyć EUDR z odprawą celną – tak aby oświadczenia DDS i numery referencyjne były dostępne przed złożeniem zgłoszenia celnego.
Gdzie szukać aktualnych informacji w Polsce?
Na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ)
▸ Oficjalna strona poświęcona EUDR zawiera informacje o przepisach, aktualizacjach, terminach oraz pracach nad polskimi przepisami wykonawczymi.
Na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW)
▸ Są tam publikowane informacje dotyczące produktów rolnych objętych EUDR, wytycznych Komisji Europejskiej oraz konsultacji.
Warto śledzić krajowe prace związane z wdrożeniem EUDR. Trwają działania mające na celu określenie zasad kontroli oraz sankcji za naruszenie obowiązków wynikających z rozporządzenia. Oznacza to, że wraz ze zbliżaniem się terminów stosowania EUDR mogą pojawiać się dodatkowe wytyczne i wymagania na poziomie krajowym.
Warto również regularnie śledzić komunikaty publikowane na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych PUESC. To właśnie tam publikowane są bieżące informacje, wyjaśnienia i instrukcje dotyczące wdrażania wymogów, które mają wpływ na proces odpraw celnych. Dzięki temu można odpowiednio wcześnie przygotować firmę do nowych obowiązków i uniknąć problemów w procesach celnych.
Poniżej znajdziecie też Państwo link do Strony Komisji Europejskiej poświęconej wdrożeniu EUDR:
https://green-forum.ec.europa.eu/nature-and-biodiversity/deforestation-regulation-implementation_en
Jak Gerlach Customs może pomóc w zgodności z EUDR?
EUDR to więcej niż obowiązek środowiskowy. Od 30 grudnia 2026 r. stanie się stałym elementem procesów importowych i eksportowych dla wielu surowców oraz produktów pochodnych.
Firmy handlujące towarami objętymi regulacją powinny potraktować EUDR jako temat celny i logistyczny: określić zakres produktów przez kody taryfowe, zabezpieczyć wymagane dane i oświadczenia oraz włączyć je do procesu odprawy. Kluczowe będzie to, aby numer referencyjny DDS i niezbędna dokumentacja były dostępne w momencie składania zgłoszenia celnego.
Gerlach Customs wspiera klientów w przygotowaniu procesów celnych do wymogów związanych z EUDR. Pomagamy uwzględnić wymagane informacje i numery referencyjne w dokumentacji oraz w przebiegu odpraw importowych i eksportowych, zgodnie z aktualnymi wytycznymi dla formalności celnych. Dzięki bieżącej współpracy z naszym zespołem klienci mogą odpowiednio wcześniej identyfikować kwestie wymagające wyjaśnienia i sprawniej przygotować odprawy towarów objętych regulacją. customs partner, companies can structure their preparation and reduce friction at the border.
